Dat er bij mensen met NAH over het algemeen sprake is van een verandering moge duidelijk zijn.
De vraag is nu wat er verandert en hoe dat ervaren wordt, zowel door de direkt betrokkene als door zijn omgeving.
De klaarblijkelijke persoonsverandering, de verandering van het ik van
de betrokkene kan vanuit verschillende invalshoeken benaderd worden. Eén van
de meest bruikbare is die vanuit de antroposofie, omdat daar de beschouwing
van het ik van de mens een centrale plaats inneemt.
in een aantal artikelen
wordt hier nader op in gegaan.
"ze zeggen dat ik zo veranderd ben"
Opvallend hierbij is dat er volgens 'derden' sprake is van een verandering.
Uit talrijke getuigenissen vanuit de direkte omgeving van mensen met NAH blijkt dit ook duidelijk.
In het zeer lezenswaardige boek van Jenny Palm.
'Portemonnee in de diepvries'
is herhaaldelijk sprake van dit anders overkomen. Een aantal voorbeelden vindt u aldaar.
De vraag is nu of dit bij de betrokkene zelf ook het geval is.
Daarop is geen éénduidig antwoord te geven.
Om te kunnen vergelijken moet je de relevante gegevens, in dit geval over het eigen verleden, uit het geheugen kunnen opdiepen. Daar schort het meestal aan.
In het artikel van Paige A. Murphy
Awareness Of Deficits After Brain Injury
wordt de vraag opgeworpen of dit gebrek aan bewustzijn van de gevolgen van het hersenletsel bij de betrokkene zelf van organische of van psychologische aard is. Als de vraag zo gesteld wordt zal het niet eenvoudig zijn er een bevredigend antwoord op te vinden.
Stel er vaart een boot door een kanaal. De golfslag raakt de oevers. Als u alleen de golfslag ziet en de boot zich voortbewegen, zoudt u de conclusie kunnen trekken dat de golfslag de boot voortbeweegt. Heeft u ook weet van motoren of zeilen dan zult u een andere conclusie trekken. Uiteindelijk is echter de schipper bepalend voor de koers van het schip.
Als nu, bijv. door motorpech of tegenwind, het schip niet goed functioneert en de wal ramt kunt u achteraf gaan analyseren wat er fout is gegaan. U kunt gegevens verzamelen over allerlei uiterlijke omstandigheden, maar bepalend is uiteindelijk wat de schipper ten tijde van het ongeval aan informatie bezat, wat voor conclusies hij daar uit trok en wat hem motiveerde.
Terug naar hersenletsel.
Er is veel onderzoek gedaan naar uiterlijke omstandigheden. Er is veel bekend over hersenweefsel, tot in z'n fijnste structuren,over chemische reakties en elektrische stroompjes.
Wat echter bovenal interessant is, is de persoonlijkheid van de betrokkene.
Op welk koers lag hij, wat motiveerde hem, wat hield hem bezig, hoe ging hij om met tegenslag of voorspoed?
Dit vraagt inzicht in de biografie van de betrokkene, omdat hij zich hierin manifesteert.
Helaas geeft menig opgetekend levensverhaal wel antwoord op de vraag wat iemand deed, maar niet op de vraag hoe hij het deed.
Een aantal levensverhalen is opgetekend in het eerder aangehaalde boek van Jenny Palm.
Verder is er op de website van
Tbichat.org
een aantal autobigrafische verhalen te vinden van mensen met NAH.
Als je je bij jezelf afvraagt of je veranderd bent, ben je je als vraagsteller bewust van jezelf, net zoals je je dat voor het hersenletsel was.
Nu kunnen er duizend en één dingen in de externe omstandigheden veranderd zijn, jij bent degene die die vraag stelt.
Door het hersenletsel kan het ontzettend veel moeilijker zijn geworden, op zulke vragen een antwoord te vinden, degene die de vragen stelt blijft dezelfde.
Kortom, is het de moeite waard je af te vragen of er naast alle dingen die er veranderd zijn een constante is, die we 'ik' noemen?
Complicerende faktor is dat ook het eigen bewustzijn van dit ik aan verandering onderhevig is. Een kind van twee beleeft zichzelf anders dan een volwassene of een grijsaard.
Dit artikel wil een aanzet zijn tot een speurtocht naar een houvast, een aanknopingspunt in alle turbulentie van een beschadigd brein. Een punt dat met goede wil, moed en vertrouwen aan te spreken is en tot weerwoord bereid is.
Vervolg
.
Begin| Brainstorm | NAH | Organisaties | Aanpak | Literatuur | Links |
Diversen